Elə bil Azərbaycanda Kənd Təsərrüfatı Naziri YOXDUR... - NARAZILIQ!
Sosial
Oxunub: 101
11 in 2021 | 18:50
Elə bil Azərbaycanda Kənd Təsərrüfatı Naziri YOXDUR... - NARAZILIQ!


Ölkədə qeyri-neft sektoru, o cümlədən kənd təsərrüfatı prioritet olsa da, mövcud vəziyyət bu sektorda bir sıra problemlərin hələ də həllini tapmadığını göstərir. Bu gün yerlərdə fermerlər müxtəlif kənd təsərrüfatı məhsulları yetişdirərək bazarın iştirakçısına çevrilməklə yanaşı, qazanc əldə etməyə çalışırlar. Lakin mövcud vəziyyət fermeri nəinki daha da həvəsləndirməyə, əksinə, bazardan üz döndərməsinə gətirib çıxarır.

Belə ki, hazırda fermerlər müxtəlif səbəblərdən ölkədə mövsümlə bağlı yetişdirdikləri məhsulların satışı ilə bağlı bazara çıxış əldə edə bilmir. Yəni ya sərhəddə problemlə üzləşir, ya da qiyməti çox aşağı olduğundan heç bir gəlir əldə edə bilmir. Məsələn, hazırda Göyçay, Şəmkir və digər bölgələrdə, pomidorun kiloqramı 10 qəpiyədir və bu da təbii ki, fermeri qane etmir.

Eyni zamanda fermerlər bildirir ki, yerlərdə konserv zavodu və bu sahə üzrə hər hansı emal zavodu yoxdur ki, xarab olmaqda olan pomidorları tomat pastası hazırlamaq üçün təhvil versinlər.

Problem isə ondadır ki, təsərrüfat sahəsi kiçik olan sahibkarlara məhsula görə Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi (AQTA) tərəfindən sertifikat verilmir. Bildirilir ki, keyfiyyət sertifikatı 1 hektardan aşağı təsərrüfatlara verilmir. Bəs bu gün fermer mövcud problemin öhdəsindən necə gəlməlidir?

Kənd təsərrüfatı üzrə ekpert Qadir Bayramlı “Cümhuriyət” qəzetinə bildirib ki, Azərbaycanda aqrosənaye kompleksini inkişaf etdirmək lazımdır:

“Bütün bölgələrdə həmin müəssisələrin qurulması zəruridir. Adətən, aqrosənaye məhsulu, emal olunan kənd təsərrüfatı məhsulu, xam şəkildə satılan məhsuldan daha çox gəlir gətirir. Ancaq bunun üçün müəyyən müəssisələr olmalıdır. Ona görə də dövlət tərəfindən orta sahibkarlara şərait yaradılmalıdır. Uzunmüddətli, güzəştli kreditlər verilməlidir, çünki o müəssisələrin qurulması əhəmiyyətli dərəcədə vəsait tələb edir. O vəsait verilməli və avadanlığın alınıb gətirilməsi üçün idxala vergi endirimi olmalıdır. Konkret olaraq dövlətin vergi dəstəyi gücləndirilməlidir. Digər tərəfdən, Rusiya ilə olan əlaqələrin dirçəldilməsi xeyli dərəcədə ixraca imkan yaradardı. Son vaxtlar məhsulun, xüsusilə də pomidorun fermerlərin əlində qalmasının ən ciddi səbəblərindən biri ixrac imkanlarının daraldılmasıdır. Rusiya ilə bağlı baş verən proseslər həm də siyasi qərardır. Bu kimi problemlər aradan qaldırılırsa fermerlərimiz xeyli dərəcədə rahatlayırlar. Bundan başqa ölkəmizin fermerləri üçün alternativ bazarlar axtarılmalıdır. Təkcə Rusiyaya bağlı olmamalıyıq. İxracın çeşitləndirilməsi ilə bağlı bir məfhum var. Yalnız 1-2 bazara bağlı qalmaq çox təhlükəlidir. Ona görə də ixracat coğrafiyasını, bazarı genişləndirmək lazımdır. Bizim xarici ölkələrin ticarət attaşeləri buna yardımçı olmalıdırlar. Azərbaycan fermerlərinə geniş şərait yaradılmalıdır ki, xaricdə təşkil olunan kənd təsərrüfatı sərgilərinə qatılsınlar. Digər tərəfdən, aqrosığortanın inkişafı lazımdır”.

Ekspertin fikrincə, ən ciddi məsələlərdən biri də odur ki, məhsulların əkini plansız həyata keçirilir:

2Öncədən bazar araşdırması olmalıdır. Çox zaman bir çox fermer eyni məhsulu əkir. Qeyd etdiyim kimi, birinci aqrosənaye kompleksi inkişaf etdrilməlidir. Bölgələrdə fermerlər açılacaq müəssisələrə, zavodlara o məhsullarını təhvil vermək üçün şərait yaradılmalı, təminat verilməlidir. Bu olmadığı üçün fermer çətin vəziyyətdədir”.

Ekspertin fikrincə, Azərbaycanda bu problemin mövcudluğunun bir səbəbi odur ki, orta sahibkarların gücü yetmir:

“Digər tərəfdən, fabriklər monopoliyadadır. Bu monopoliyanın qırılması lazımdır. Fermerlər istəsə belə, bir çox bürokratik əngəlləri aşıb müəssisə aça bilmirlər. Ona görə də kənd təsərrüfatı sahəsində olan siyasətə yenidən baxmaq lazımdır. Bu sektora yanaşma tərzi dəyişməlidir. Çünki fermerlər bir-iki il ardıcıl çətinliklə qarşılaşırsa, növbəti il məhsul yetişdirən olmayacaq. Fermerlərin bir çox sahədə bazar məsələləri ilə bağlı maarifləndirilməsi lazımdır. Konsaltinq xidməti göstərilməlidir. Bütün bunlar həyata keçirilərsə, yaxın müddətdə problemləri aradan qaldırmaq mümkün olacaq”.

Q. Bayramlı onu da qeyd etdi ki, ölkəmizdə yetişməyən məhsulların idxal vergilərini azaltmaq lazımdır:

“Məsələn, banan, ananas, kivi və s.kimi tropik meyvələr var ki, idxal vergiləri bir qədər fərqli qoyulmalıdır. Ancaq Azərbaycanda yetişdirilən məhsulların idxalına yüksək vergi qoyulmalıdır ki, yerli bazar qorunsun. Bu bir çox ölkələrdə var. Məsələn, Türkiyədə avtomobil istehsalı olduğu üçün hədsiz dərəcə yüksək idxal vergiləri tətbiq olunur, bu da yerli bazaraı qorumaqla bağlıdır. Bizdə də bu modeli əsas götürərək yerli bazarı qorumaq üçün idxal məsələləri nizama salınmalıdır. Nəticə etibarilə yerli fermerlərin mənafeləri, mənfəətləri nəzərə alınmalıdır”.
Bu gün, 18:13
Pakistan parlament sədrindən TƏKLİFLƏR
Bu gün, 17:30
Sahibə Qafarova üçtərəfli əməkdaşlığın əsas hədəflərini AÇIQLADI
Bu gün, 17:11
Bakıda şok hadisə: özünü partlatdı, polislər yaralandı
Bu gün, 17:06
ABŞ-dan Ermənistan və Qarabağla bağlı ÇAĞIRIŞ
Bu gün, 16:57
Azərbaycan Prezidenti Pakistan Milli Assambleyasının sədrini qəbul edib - YENİLƏNİB
Bu gün, 16:34
Bakı polisindən xəbərdarlıq- Bunu edənlər cərimələnəcək - VİDEO
Bu gün, 16:23
Qarabağ məsələsində Ankara və Moskvanın mövqeyi - "Ermənistanın bu ssenarisi mümkünsüzdür"
Bu gün, 16:17
DİN-də yeni TƏYİNAT
Bu gün, 16:02
Almanyada güclü partlayış: "küçəyə çıxmayın" xəbərdalığı - VİDEO
Bu gün, 15:52
Müharibə iştirakçılarından rüşvət alan vəzifəlilər saxlanıldı
Bu gün, 15:47
Quşencə bələdiyyəsi gördüyü işlərin fotosessiyasını saytımıza göndərdi.Foto-Video
Bu gün, 15:45
Siyəzəndə 6 saylı Litsey qəzalı vəziyyətdədir.Məmurlar dövlətdən oğurluq edirlər.Video-fakt
Bu gün, 15:41
Siyəzən təhsilindəki saxtakarlıqlarla bağlı vətəndaş Video-muraciət etdi
Bu gün, 15:34
“Nar+” tətbiqi ilə abunəçilər balanslarını avtomatik artıra biləcəklər”
Bu gün, 15:28
Oqtay Şirəliyev yeni vəzifəyə təyin olundu
Bu gün, 13:29
İlham Əliyev ABŞ-ın Oklahoma ştatının qubernatorunu qəbul edib - FOTO
Bu gün, 10:00
Polis niyə toyları yoxlamağa başladı? – RƏSMİ AÇIQLAMA
Dünən, 23:39
Mərkəzi Nəbatat Bağında YEYİNTİ İTTİHAMI - dövlət vəsaiti mənimsənilib?
Dünən, 22:50
Əmrullayev KÖHNƏLƏRLƏ niyə BACARMIR? - İTTİHAM
Dünən, 22:22
Gənclər və İdman Nazirliyi LƏĞV EDİLİR - İDDİA
Dünən, 21:47
Xətainin icra başçısı ilə bağlı DTX-ya MÜRACİƏT OLUNDU - "Bəlkə qanunsuz tikintilərə göz yuman..."
Dünən, 21:18
Bayramlının nəzarətsiz buraxdığı SƏHİYYƏ... - Yəqin XƏBƏRİ YOXDUR...
Dünən, 20:48
"Niyə mən aldadıb, borc yaratdınız?.." - ETİRAZ
Dünən, 20:23
Bakı İnzibati Məhkəməsindən növbəti özbaşınalıq - Qarabağ qazilərinin vəsatətlərinə baxılmır
Dünən, 19:44
“Camaat gündəlik çörəyi güclə tapır” - GİLEY
Dünən, 19:22
“AST GROUP” MMC rəhbəri Sərraf Əliyev tərəfdaşını necə aldadıb? – İnanılmaz maska fırıldağı…
Dünən, 18:50
Rafayıl Quliyev NƏDƏN NARAHATDIR? - QALMAQAL